Κείμενο: Αναστασία Τσαλκιτζή
Επιμέλεια ανάρτησης: Κλαίρη Μπαράκου
Ο σύντροφος των μακρινών περιπάτων μου εν δράση με προορισμό ένα μικρό χωριό της Εύβοιας.. Οι κάτοικοι του λιγοστοί, (1237 κάτοικοι ,σύμφωνα με την απογραφή του 2011) με τον Εκπολιτιστικό και Λαογραφικό Σύλλογο «Η Άμπελος» να είναι ενεργός πολιτιστικός φορέας με σημαντική δράση στη διαφύλαξη και προβολή της τοπικής παράδοσης.
Η διαδρομή σύντομη μα τόσο ενδιαφέρουσα ! Η παλέτα της φύσης ενεργή, οι μικροί οικισμοί σιωπηλοί, το δροσερό χάδι του αέρα – ανάσα δροσιάς στην επίμονη ζέστη ενός φθινοπώρου που διστάζει να αποχωριστεί την παρουσία του καλοκαιριού, η νέα γέφυρα, ο κυκλικός κόμβος και τα πρώτα σπίτια του χωριού ξεπροβάλλουν.
Επίσημη προσκεκλημένη στη δική του εκδήλωση με τίτλο «Η γεύση συναντά την παράδοση» και φυσικά οι εκπαιδευτικοί του Νηπιαγωγείου Αφρατίου δίδουν το παρών, μιας και τη σχολική χρονιά 2026 – 2027 ασχολήθηκαν , με το ζείδωρο ποταμό της περιοχής, τον Λήλαντα και το αρδευτικό σύστημα Καλαποδίου.
Η αυλή του Δημοτικού Σχολείου φωταγωγημένη, πλημμυρισμένη επισκεπτών, κοσμείται παραδοσιακών γεύσεων και τοπικών προϊόντων. Η νέα γενιά παρούσα – ενεργή, οι προηγούμενες έμπειρες – καθοδηγητικές και ο θεμέλιος λίθος ανθίζει υποσχόμενος συνέχεια – εξέλιξη.
Πρώτο κουδούνι και η αρχή εντυπωσιακή. Η παρασκευή μουσταλευριάς, πρωταγωνίστρια, κι εγώ ανατρέχω στις παιδικές μνήμες. Η περιοχή κάποτε γεμάτη αμπελώνες ξεκινούσε τον τρύγο των ώριμων καρπών, τα πατητήρια στην πρωτεύουσα ενεργά, οι ρυμούλκες στο δρόμο μετέφεραν τον πολύτιμο καρπό και στον ουρανό του Ευρίπου κρέμονταν νότες του ζουπιγμένου φθινοπωρινού καρπού.
Ενδιαφέρουσα η πλοκή γεύσης και παράδοσης με τους μικρούς μαθητές να αναλαμβάνουν δράση , ως έμπειροι δημοσιογράφοι. Ανακαλύπτουν πως η γεύση της παράδοσης μπορεί να ενσωματωθεί στο πρωινό τους ή στο δεκατιανό τους στο σχολείο και δημιουργούν γευστικότατα μουστοκούλουρα, που αν και γεύτηκαν μόνο εκείνοι , σίγουρα στον καθέναν από μας άφησαν τη γλυκιά τους επίγευση.
Οι μικροί δημοσιογράφοι συνεχίζουν αναζητώντας συνταγές παραδοσιακές της περιοχής τους και την τιμητική τους έχουν οι ντολμάδες με αμπελόφυλλα της περιοχής , με ή χωρίς κιμά. Πειραματίζονται και οι πασπαλισμένοι με το υπέροχο αυγολέμονο με την οξύτητα τόσο –όσο προσφέρονται στους καλεσμένους, που τους τιμούν ιδιαίτερα, μιας και πλέον το συγκεκριμένο φαγητό απολαμβάνουμε οι περισσότεροι μόνο σε ταβέρνες ή σε κονσέρβες.
(Το βίντεο κοινοποιείται μετά από έγγραφη συγκατάθεση των γονέων)
Η μεσογειακή διατροφή συνοδοιπόρος της εκδήλωσης , με την εξαιρετική παρουσίαση της διατροφολόγου Μαρίσιας Πίσχινα, που φρόντισε να εμπλέξει τη νέα γενιά με το διαδραστικό παιχνίδι αποκτηθέντων γνώσεων και τα μέλη του συλλόγου να προσφέρουν τη γευστική απόλαυση της κορυφής της διατροφικής πυραμίδας με γλυκό του κουταλιού σταφύλι και μουσταλευριά.
Φυσικά γεύση και παράδοση εναρμονίζονται πλήρως , όταν οι νότες από το συγκρότημα «Φυστικί Σαλόνι» ξεσηκώνουν τον κόσμο μεταμορφώνοντας την εκδήλωση σε ένα πανηγύρι αισθήσεων. Ένα πανηγύρι όχι μόνο της χαράς, αλλά και της μνήμης, της γεύσης, της γνώσης και της συνάντησης των γενεών.
Γιατί η παράδοση δεν είναι μια ξεχασμένη σελίδα στο χθες. Είναι ζωντανή όσο υπάρχουν άνθρωποι που τη θυμούνται, παιδιά που την ανακαλύπτουν, χέρια που συνεχίζουν να ζυμώνουν τις παλιές συνταγές και νέες φωνές που είναι έτοιμες να την αφηγηθούν ξανά.
Κι εκεί, σε ένα χωριό της Εύβοιας, η «Άμπελος» απέδειξε πως όταν η γεύση συναντά την παράδοση, γεννιέται κάτι πολύ μεγαλύτερο από μια όμορφη εκδήλωση: γεννιέται η συνέχεια.
Ίσως τελικά αυτό να είναι το πιο γλυκό «μουστοκούλουρο» της βραδιάς, η βεβαιότητα πως ό,τι αγαπήθηκε από τους παλιούς μπορεί να γίνει πολύτιμη παρακαταθήκη για τους νεότερους.
Συγχαρητήρια.