Κείμενο: Αγγελική Μούντριχα
Επιμέλεια ανάρτησης: Κλαίρη Μπαράκου
Περνώντας από τον Τυρό Αρκαδίας το µάτι µου έπεσε πάνω στο εργαστήρι υφαντικής «Tsakonika Ifanta» της οικογένειας Ψαρρολόγου Ροδοπούλου. Δε έχασα την ευκαρία και µπήκα µέσα. Εκεί συνάντησα την κυρία Θωµαή, η οποία µου µίλησε για την υφαντική τέχνη των τσακώνικων κιλιµιών στον Τυρό, που µε πρωτοβουλία και ενέργειες της κόρης της, Ελισάβετ Ροδοπούλου, εγγράφηκε στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης πολιτιστικής Κληρονοµιάς της Ελλάδας https://www.culture.gov.gr/el/Information/SitePages/view.aspx? nID=5477
Όπως µας εξήγησε η κυρία Θωµαή, η ύφανση γίνεται σε όρθιο αργαλειό και τα υφαντά, που βγαίνουν µονοκόµµατα, φέρουν το ίδιο σχέδιο και από τις δυο επιφάνειες. Η ίδια έκλεψε την τέχνη από τη µητέρα της, µιας και εκείνη δεν ήθελε η κόρη της να ασχοληθεί επαγγελµατικά µε τον αργαλείο.
Πώς ξεκίνησε η επαφή σας µε την υφαντική;
Η µητέρα µου θεωρούσε ότι η υφαντική ήταν ένα επάγγελµα κουραστικό, δεν είχε εισόδηµα και προτιµούσε να µε κάνει δηµόσιο υπάλληλο. Εγώ όµως της έκλεψα την τέχνη! Αφού της έδειξα και το τρίτο υφαντό που είχα φτιάξει, µου είπε: «Κάνε ό,τι θες!» Ήταν κάτι που ήταν επιλογή µου, το αγάπησα. Όταν είµαι στον αργαλειό, δε νοµίζω ότι δουλεύω. Νοµίζω ότι κάνω το χόµπι µου, την πλάκα µου! Βέβαια οι παλιοί έλεγαν:
« Το κέντηµα είναι γλέντηµα
η ρόκα είναι σεργιάνι
και ο έρµος ο αργαλειός είναι σκλαβιά µεγάλη »
Γι΄αυτό και η µαµά µου, που της άρεσε η παρέα, έφερε έναν µάστορα και της έφτιαξε έναν φορητό αργαλειό. Αυτόν τον βγάζεις έξω και δουλεύεις µε την παρέα σου.
Η δικιά σας κόρη πώς και ασχολήθηκε µε την υφαντική;
Η κόρη µου είχε µεγαλώσει µέσα σε αυτό και της ήταν βίωµα. Παρόλο που οι σπουδές της ήταν άλλες και είχε φύγει από τον Τυρό, ξεκίνησε να κάνει µαθήµατα υφαντικής και επέστρεψε εδώ. Τώρα παραδίδει µαθήµατα η ίδια.
Τι σηµαίνει για εσάς η εγγραφή στο Εθνικό Ευρετήριο;
Ανταµείβονται οι κόποι µας, γιατί τόσα χρόνια δε µας ήξερε κανείς. Τώρα έρχονται group από την Αµερική για να κάνουν µαθήµατα υφαντικής. Φανταστείτε ότι παλιά τα παιδιά µου ντρεπόντουσταν να πούνε ότι η µαµά τους υφαίνει, γιατί τα κορόιδευαν. Λίγο η οικονοµική κρίση, λίγο ο κορονοϊός που µας ανάγκασε να κλειστούµε στα σπίτια µας, πήρε άνθηση πάλι η υφαντική, αλλά για µικρά κοµµάτια.
Παλιά η ύφανση γινόταν για πρακτικούς λόγους. Δηλαδή οι άνθρωποι έφτιαχναν τα ταγάρια τους για να µεταφέρουν τα τρόφιµα, όταν πήγαιναν στο βουνό, έκαναν σακιά για να µεταφέρουν τα σιτηρά, έκαναν κιλίµια για το πάτωµα και πάντες για να βάζουν στον τοίχο και να ζεσταίνονται. Τώρα τα βάζουµε για φιγούρα, αλλά τότε ήταν πρακτικός ο λόγος.
Η µητέρα µου, το πρώτο που έκανε σε ηλικία 7 χρονών, ήταν ένα ταγάρι για να βάλει τα βιβλία της και να πάει στο σχολείο. Άρχισε να υφαίνει πριν ακόµα τελειώσει το δηµοτικό.
Σήµερα πιστεύετε ότι οι άνθρωποι αγοράζουν περισσότερο την εµπειρία παρά τα κιλίµια;
Νοµίζω πως ναι. Γιατί ίσως κάποιοι το βλέπουν και σαν χόµπι. Μπορεί να αγοράσουν και έναν µικρό αργαλειό και να ασχοληθούν στο σπίτι τους. Έρχονται πολλοί για εµπειρία, κάνουν ένα τρίωρο µάθηµα, µαθαίνουν διάφορες τεχνικές και παίρνουν ένα κοµµατάκι που έχουν φτιάξει.
Κάποιοι άλλοι το βλέπουν ίσως µελλοντικά και ως επάγγελµα. Αυτοί έρχονται, κάθονται έξι µέρες, κάνουν πέντε – έξι ώρες µάθηµα την ηµέρα, και περνούν όλη τη διαδικασία, από το άπλωµα του στηµονιού, το δέσιµο… κάνουν τα πάντα. Δηλαδή όλοι αυτοί που έρχονται οργανωµένα δεν έρχονται για να κάνουν την πλάκα τους. Έρχονται για να το µεταφέρουν στη χώρα τους, που δεν έχουν αυτό τον τρόπο ύφανσης, και να το κάνουν επάγγελµα.