Κείμενο: Αναστασία Τσαλκιτζή
Επιμέλεια ανάρτησης: Κλαίρη Μπαράκου
Μέσα στην εξαντλητική ζέστη του νεοφερμένου καύσωνα, μια συνηθισμένη ανταλλαγή ηλεκτρονικών μηνυμάτων με αγαπημένη φίλη μετατράπηκε σε πρόσκληση για μια διαφορετική βραδιά: την παράσταση του Λυκείου Ελληνίδων Χαλκίδας, στο πλαίσιο της Ναυτικής Εβδομάδας.
8:30 και βαδίζεις δίπλα στην ήρεμη, γαλήνια ομορφιά της θάλασσας. Ζηλεύεις εκείνους που, ακόμη και τώρα, στα χρώματα του δειλινού, γεύονται τη δροσερή της ανάσα, μα, κοιτώντας το ρολόι, επιταχύνεις το βήμα, θέλοντας να είσαι συνεπής στο προκαθορισμένο ραντεβού.
Λίγο ακόμη και η πλατεία Μάλλιου ξεπροβάλλει. Το ανακαινισμένο Κόκκινο Σπίτι ανέκτησε την αλλοτινή του επιβλητικότητα, αναδεικνύοντάς το, για μία ακόμη φορά, σε ένα εμβληματικό τοπόσημο – έναν αιώνιο φάρο μνήμης – άρρηκτα συνυφασμένο με την ίδια την ταυτότητα της πόλης.
Η πλατεία Μάλλιου, με τα απόλυτα σημεία αναφοράς της πόλης, το Κόκκινο Σπίτι και το Σπίτι με τ’ Αγάλματα, είναι πλημμυρισμένη από χρώματα, ανθρώπους, φορεσιές και ήχους. Ένα συνονθύλευμα ανθρώπων αναμένει υπομονετικά στις πλαστικές καρέκλες, ανάμεσα στα δύο αρχιτεκτονικά κοσμήματα της πόλης, την έναρξη της παράστασης του Λυκείου Ελληνίδων Χαλκίδας με τίτλο «ΈΞΙ(ς)». Η αντίθεση είναι έντονη: η ιστορική μεγαλοπρέπεια του φόντου έρχεται να υπογραμμίσει το διαχρονικό έλλειμμα της πόλης σε υποδομές…
Αναμένοντας, έχεις τον χρόνο να αναλογιστείς τον ευφυέστατο τίτλο. Ένα λογοπαίγνιο που ισορροπεί ανάμεσα στον αριθμό έξι και στην έξη – τη συνήθεια. Επιχειρείς την ανάγνωση της σύντομης παρουσίασής τους και ανατρέχεις στο διαδίκτυο:
«Έξι γυναίκες από διαφορετικά διαμερίσματα της Ελλάδας δίνουν σάρκα και οστά στα βιώματα και τις μνήμες τους, μέσα από τον μουσικοχορευτικό καμβά της συνήθειάς τους στον χωροχρόνο.»
Μα οι σκέψεις διακόπτονται απότομα από τον ήχο έναρξης της παράστασης. Η βραδιά ξεκινά με ένα άφωνο σόλο κλαρίνου και συ νιώθεις τους ήχους του να υψώνονται ανάμεσα στα ιστορικά κτίρια. Σε κυριεύει η ξαφνική βεβαιότητα: αυτό που ακούς είναι η δική μας κλασική μουσική. Χωρίς συμφωνικές ορχήστρες και αυστηρές αίθουσες. Η δωρική μεγαλοπρέπεια της στιγμής είναι εμβληματική. Οι νότες του μεταφράζουν διαχρονικά τα πάθη και τους καημούς, εντείνοντας την προσμονή για την επόμενη στιγμή, όταν το καράβι της παράδοσης θα υψώσει πανιά, έτοιμο να αναχωρήσει.
Όταν το κλαρίνο σώπασε, το ταξίδι συνεχίστηκε μέσα από τα χορευτικά και μουσικά μοτίβα της Ηπείρου, της Χίου, της Μικράς Ασίας, της Κρήτης, της Θεσσαλίας και της Θράκης – Ανατολικής Ρωμυλίας. Τα επιλεγμένα κομμάτια της κάθε περιοχής αποτέλεσαν ένα ζωντανό κεφάλαιο που φώτιζε τη μορφή της μάνας μέσα από τα έξι συμβολικά παράθυρα του σπιτιού της ζωής της.
Ο κύκλος της γυναικείας ύπαρξης ξεδιπλώνεται: νέα μητέρα που φέρνει στον κόσμο το πρώτο της παιδί – την κόρη· μικρό κορίτσι που μέσα από το παιχνίδι μυείται στον μελλοντικό της ρόλο· νέα γυναίκα που στερείται τον έρωτα και υποτάσσεται στο προξενιό· σύζυγος που βιώνει τη μοναξιά της ξενιτιάς· χήρα που σηκώνει το βάρος της απώλειας· και, τέλος, γιαγιά, σοφή πλέον παρατηρήτρια της ζωής.
Κι εσύ, έχοντας γίνει πλέον συνοδοιπόρος της γιαγιάς, απολαμβάνεις. Συγκλονίζεσαι από τον αρχέγονο παλμό των νταουλιών. Η δωρική πολυφωνική διασκευή της «Κοντούλας Λεμονιάς» από τις «Θυγατέρες» σε ενθουσιάζει. Οι παραδοσιακές φορεσιές μοιάζουν έργα τέχνης, ενώ τα συνοδευτικά κείμενα φωτίζουν διακριτικά κάθε τόπο και κάθε ιστορία. Στο τέλος, δεν μπορείς παρά να υποκλιθείς στη δύναμη της δωρικής απλότητας.
Οι έξι γυναίκες παύουν να είναι πρόσωπα της σκηνής. Γίνονται οι μανάδες, οι γιαγιάδες και οι κόρες όλων μας.
Μια βραδιά γεμάτη Ελλάδα, μνήμη και γυναικεία ψυχή, που απέδειξε πως η παράδοση, όταν παρουσιάζεται με σεβασμό και έμπνευση, παραμένει ο πιο σύγχρονος τρόπος να μιλήσεις για την ίδια τη ζωή.