“Ο δρόμος περνά από μέσα” στο Κόκκινο Σπίτι Χαλκίδας

                                                            Συνέντευξη : Αγγελική  Μούντριχα, Μάρθα Θεοδωρακοπούλου       

                                                                                         Επιμέλεια Ανάρτησης: Μπαράκου Κλεοπάτρα                                                                

 Τιμώντας τα 100 χρόνια από τη γέννηση του μεγάλου θεατρικού συγγραφέα Ιάκωβου Καμπανέλλη, το Θέατρο Χαλκίδας με επιτυχία ανέβασε το έργο του « Ο δρόμος περνά από μέσα » στο Κόκκινο Σπίτι. Μια παράσταση που ζωντάνεψε τον χώρο που τη φιλοξένησε και μας εντυπωσίασε κρατώντας αμείωτο το ενδιαφέρον μας καθ’ όλη τη διάρκειά της.

 Βρισκόμενοι εκεί, συνομιλήσαμε με τους συντελεστές της παράστασης. Απευθύναμε τις δύο πρώτες ερωτήσεις στη Μαρία Βαρδάκα, Καλλιτεχική Διευθύντρια του Θεάτρου και δραματολόγο της παράστασης και στη συνέχεια μας μίλησαν η σκηνοθέτρια Βάσια Σκούρα και οι ηθοποιοί του έργου.

 Με ποια κριτήρια έγινε η επιλογή του έργου;

 Η επιλογή  είχε δυο βασικά κριτήρια. Πρώτον, ότι φέτος γιορτάζουμε το έτος Καμπανέλλη και έτσι το Θέατρο Χαλκίδας, που έχει μια ιδιαίτερη αγάπη  σε αυτόν τον συγγραφέα, αποφάσισε να τον τιμήσει δεόντως. Δεύτερον, όταν καλούμαι να επιλέξω έργο για έναν ερασιτεχνικό θίασο, έχω πάντα στο μυαλό μου τη διανομή, τους ανθρώπους που θα μπορούσαν να ανταποκριθούν στις απαιτήσεις του «υποψήφιου» έργου. Διαπίστωσα με πολλή χαρά στις αρχές του Σεπτέμβρη, όταν σκεφτόμουν ποιο έργο του Καμπανέλλη θα επιλέξω, ότι το Θέατρο Χαλκίδας μπορούσε να στηρίξει το « Ο δρόμος περνά από μέσα », ανάμεσα στα μέλη του, δηλαδή, υπήρχε η κατάλληλη διανομή. Έτσι πρότεινα στη Βάσια Σκούρα, τη νέα σκηνοθέτρια που αναδεικνύεται μέσα από τους κόλπους του Θεάτρου, αν θα την ενδιέφερε να το σκηνοθετήσει. Το διάβασε, της άρεσε πολύ, κατέληξε στην ίδια ακριβώς διανομή και έτσι προχωρήσαμε. Επίσης, έχει ιδιαίτερη σημασία ότι επέλεξα το συγκεκριμένο έργο να ανέβει ως site specific παράσταση, να ανέβει δηλαδή, όχι στο θέατρο, αλλά σε ένα από τα παλιά αρχοντικά της Χαλκίδας. Η Βάσια ήταν από την αρχή «υπέρμαχος» του Κόκκινου Σπιτιού, που όμως φαινόταν να έχει πολλές δυσκολίες  Είμαστε πολύ χαρούμενοι που τελικά υπερνικήσαμε τις δυσκολίες και καταφέραμε να γίνει η παράσταση στο Κόκκινο Σπίτι.

 Στην επιλογή του έργου έπαιξε ρόλο και το θέμα της γυναικοκτονίας;

 Εγώ γνώρισα το έργο όταν παίχτηκε το 1992 στη Θεσσαλονίκη, από την Πειραματική Σκηνή της Τέχνης. Στη δεκαετία του ‘ 90 αυτό που απασχόλησε την κριτική ήταν η αντιπαράθεση ανάμεσα στο παλιό και το καινούριο. Η τελευταία σκηνή που αναδείκνυε το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας « πέρασε στα ψιλά ». Χαίρομαι πολύ να λέω ότι η κοινωνία έχει αλλάξει. Τριάντα χρόνια μετά το έργο ξανανεβαίνει και αυτό που συγκλoνίζει το κοινό και εμάς δεν είναι η αντιπαράθεση ανάμεσα στο παλιό και στο καινούριο, της παλιάς γενιάς που φεύγει και της νέας που έρχεται, αλλά και το θέμα της ενδοοικογενειακής βίας και των γυναικοκτονιών. Για εμένα κριτήριο επιλογής ήταν οι συγκρούσεις των αξιών, ωστόσο, το θέμα των γυναικοκτονιών αναδείχθηκε μέσα από τις πρόβες και επηρέασε και εμάς και το κοινό.

 Έχει χρησιμοποιηθεί το κόκκινο σπίτι στο παρελθόν για θεατρική παράσταση;

Όλο το έργο θέλαμε να έχει την αίσθηση της κλειδαρότρυπας, ότι μπαίνει ο κόσμος μέσα. Αυτό δε θα μπορούσε να γίνει σε μια θεατρική σκηνή. Το σπίτι δεν είναι μόνο ένα σκηνικό που φιλοξενεί τη δράση. Η δράση δημιουργείται μέσα από τις σκέψεις και τις πράξεις του Φάνη Ποριώτη, ο οποίος δε θέλει να το εγκαταλείψει. Ο χώρος μας βοήθησε να συνειδητοποιήσουμε, επίσης, το τι σημαίνει το πατρικό σπίτι για τον καθένα μας. Το Κόκκινο Σπίτι είχε χρησιμοποιηθεί, κυρίως, ως χώρος έκθεσης έργων τέχνης. Όταν αρχίσαμε να φέρνουμε σιγά σιγά τα έπιπλα, το είδαμε αναστημένο, σαν σπίτι, όχι ως εκθεσιακό χώρο ή θέατρο. Και πέρα της αίσθησης αυτής είναι σημαντικό ότι οι θεατές είναι πολύ κοντά σε εμάς. Ουσιαστικά σπάσαμε  τον « τέταρτο τοίχο » στο θέατρο. Θέλαμε ο κόσμος να είναι μέσα. 

 Τα έπιπλα που χρησιμοποιήθηκαν στο έργο υπήρχαν από πριν στο σπίτι;

 Το σπίτι ήταν τελείως άδειο, τόσο που στις πρώτες πρόβες ήταν τέτοιος ο αντίλαλος, ώστε δεν ακούγαμε την ίδια μας τη φωνή. Σιγά σιγά τοποθετήθηκαν τα έπιπλα και είχαμε δυο στόχους: αφενός, κάποια να θυμίζουν ένα παλιό αρχοντικό, το σπίτι του Φάνη Ποριώτη, και αφετέρου κάποια καινούρια τα οποία να μην είναι και τόσο καλής ποιότητας, που να θυμίζουν τις υποτειθέμενες αντίκες του Αντωνάκου. Βέβαια, καταλαβαίνετε τις δυσκολίες, γιατί δεν είμαστε μια μεγάλη παραγωγή, που βγάζει καταλόγους και επιλέγει, αλλά ο καθένας μας έφερε ό,τι μπορούσε. Πολλά μέλη του Θεάτρου Χαλκίδας συνέβαλαν σε αυτό, ενώ ορισμένα  έπιπλα αγοράστηκαν ή τα είχε ήδη το θέατρο. Έγινε τέτοια χρήση και τοποθέτηση των επίπλων, ώστε να εξυπηρετούνται οι σκηνές του έργου.

 Θα θέλατε να μας μιλήσετε για τις πρόβες;

 Έχουμε πολλά να θυμόμαστε από τις πρόβες. Τους αυτοσχεδιασμούς που κάναμε.Το γέλιο και το κλάμα. Τις δυσκολίες, όπως το να μπορέσουμε να αποκτήσουμε οικειότητα μεταξύ μας, κυρίως όσοι δεν είχε τύχει να ξανασυνεργαστούμε. Αυτό ήταν αρκετά δύσκολο λόγω της ιδιαιτερότητας κάποιων σκηνών που απαιτούσαν μεγάλη συναισθηματική ένταση. Ειδικά, στην τελευταία σκηνή του έργου νιώσαμε πολύ άβολα. Ο Καμπανέλλης μίλησε στη δεκαετία του ’90 για γυναικοκτονία, χωρίς να υπάρχει καν ο όρος, και εμείς καλούμασταν να το βιώσουμε σε ένα βαθμό όλο αυτό. 

 Είστε ευχαριστημένοι με την ανταπόκριση του κόσμου;

 Είμαστε πολύ χαρούμενοι. Κυρίως επειδή είδαμε τη δουλειά πέντε μηνών να αποδίδει. Ο κόσμος μας λέει ότι του άρεσε. Υπήρχε αμεσότητα κάτι που επιδιώξαμε μέσα από την επιλογή του χώρου και βέβαια ο καθένας από τη μεριά του δούλεψε πάρα πολύ για να βγει αυτό το αποτέλεσμα. Τελειώνοντας τις δουλειές μας, ερχόμασταν απευθείας εδώ και φεύγαμε αργά το βράδυ. Όλη η ατμόσφαιρα σε προδιαθέτει, το όλο περιβάλλον. Ούτως ή άλλως το θέατρο είναι κάτι ζωντανό. Έχει αυτό το μαγικό και στη συγκεκριμένη περίπτωση ο θεατής βρίσκεται σε απόσταση αναπνοής. Οι θεατές συμμετείχαν και πολλές φορές απαντούσαν σε ερωτήματα που έθεταν οι πρωταγωνιστές μεταξύ τους.

 Σχεδιάζετε κάτι για το μέλλον;

 Με αφορμή το έργο, την Τρίτη 12/4 θα γίνει μια εκδήλωση για τις κακοποιημένες γυναίκες σε συνεργασία με τον Σύλλογο κατά της ενδοοικογενειακής βίας Medusa Survivor. Το Θέατρο Χαλκίδας ετοιμάζει την καλοκαιρινή παράσταση « Το Όνειρο Θερινής Νύχτας » που αυτή τη φορά θα σκηνοθετήσει η Μαρία Βαρδάκα.