«ΣΚΑΡΙΜΠΕΙΑ 2023 »
Κείμενο: Νίκος Μπάνος
Επιμέλεια ανάρτησης: Κλαίρη Μπαράκου
Αργά το βράδυ περνούσα από το θέατρο Ορέστης Μάκρης όπου και πληροφορήθηκα ότι θα παιχτεί το έργο του Γιάννη Σκαρίμπα “Το Θείο Τραγί”. Θυμήθηκα πως είχα διαβάσει το βιβλίο του μπάρμπα Γιάννη το οποίο έχει γραφτεί το 1931 και μου είχε κάνει εντύπωση η ιδιαίτερη γραφή του. Σκεφτόμουν λοιπόν πόσο δύσκολο θα ήταν να μεταφερθεί από το χαρτί στο θεατρικό σανίδι. Δυνατή η πρόκληση της παρακολούθησης της εν λόγω παράστασης, δε μπόρεσα να αντισταθώ!
Όλα τα μάτια, όλα τα αυτιά στραμμένα στη σκηνή για να ακούσουμε το λόγο του Σκαρίμπα δια στόματος των ηθοποιών. Ο πρωταγωνιστής, ο Γιάννης, αντιήρωας, είρωνας, αλήτης που γυρνούσε από δω και από κει, άρχισε σιγά σιγά να μας βάζει στο νόημα.
“Ο ήρωας, που ονομάζεται Γιάννης -συνονόματος του συγγραφέα-, επέλεξε συνειδητά το ρόλο του περιπλανώμενου αλήτη, παρά την παιδεία που φαίνεται ότι διαθέτει…
Μετά από πολλές περιπλανήσεις, επιστρέφει διαβάτης από τα πάτρια εδάφη, συναντά την αδερφή του και κατόπιν μένει για κάμποσο καιρό στο αρχοντικό που ζει ένας παλιός ανεκπλήρωτος έρωτας, παντρεμένη τώρα πια. Η διεισδυτική ματιά του αφηγητή Γιάννη εμπλέκεται στην καθημερινότητα χαρίζοντάς μας στιγμές επίγνωσης του ανθρώπινου γίγνεσθαι. ” (Δημήτρης Παλάζης, Critique.gr, 9/11/2009)
πηγή:https://www.politeianet.gr/books/9789602119167-skarimpas-giannis-nefeli-to-theio-tragi-201591
Στην αρχή μια στάση του ήρωα στο πατρικό σπίτι, αλλά το μεγάλο σχέδιο είναι να πάει στο αρχοντικό, εκεί που ζούσε ο χαμένος του έρωτας που προτίμησε ένα συμβατικό γάμο με ένα πλούσιο τσιφλικά. Εκεί ο ήρωας πηγαίνει σαν τραγί, σαν διάβολος να τα ανατρέψει όλα, να καλύψει τα κενά των συμβατικών σχέσεων που κολυμπάνε στο βούρκο της ανίας. Συγχρόνως ο Γιάννης παραπονιέται για την καλοσύνη κάποιων συνανθρώπων του γι αυτό φωνάζει ότι “κινδυνεύει να τον κερδίσουν οι Άγγελοι.”
” Ενας αέρας φυσούσε κείνη τη νύχτα.
Η δημοσά φειδοσέρνονταν ατέλειωτη
-σαν μια αιωνιότη-στο κάμπο.
Εβούϊζαν οι καλαμιές κρύο έκανε.
Κι αυτός προχωρούσε.
Ήταν παραδομένος στο δρόμο του, σαν ο στραβός στο αιώνιο σκοτάδι
επήγαινε -όλο πήγαινε- σαν μια ψυχη μεσ’ στην ερημία του χρόνου.
Τον είχαν παρεξηγήσει οι άνθρωποι
η σκόνη τον είχε κάνει κατάσπρο κι ο δρόμος
-αχ θέε μου- ο δρόμος ποτέ δε θα τέλειωνε.
Δεν αιστανόταν τίποτε μήτε χαρά μήτε λύπη
αδιάφορος ήτανε κι ήσυχος γιατί:
μήπως δεν ήτανε η δημιουργία στη θέση της;
ή μην είχε αντίρηση για το νόμο της έλξης;
η σιωπή τον εγνώριζε, οι νύχτες το ξέραν
ήταν της ερημιάς το λουλούδι. (απόσπασμα)
Αυτή είναι η θεία πλευρά του Γιάννη. Ισοροπώντας ανάμεσα στα δύο στοιχεία, ανάμεσα στο καλό και το κακό, ο Γιάννης αλλά και ο συγγραφέας καταφέρνουν περίφημα να κλονίζουν τις ψεύτικες σχέσεις και να επαναπροσδιορίζουν τις ανθρώπινες αξίες με ευρηματικό τρόπο που μόνο ένας Σκαρίμπας θα μπορούσε να σκεφτεί.
Τα φώτα ανάβουν, το διαρκές χειροκρότημα του θεατρόφιλου κοινού η αμοιβή των υποκριτών. Το πείραμα ήταν δύσκολο αλλά ο σκοπός επετεύχθει! Καλή σας νύχτα!