Κείμενο: Αναστασία Τσαλκιτζή
Επιμέλεια ανάρτησης: Κλαίρη Μπαράκου
Ο σημερινός μου περίπατος τόσο διαφορετικός! Ξεκινώ ακολουθώντας τη συνηθισμένη μου διαδρομή Σουβάλα, κόκκινο σπίτι, δάφνες, παραλία, μα στη γέφυρα του Ευρίπου η διαδρομή σβήνει. Στέκομαι ακίνητη στη μέση της γέφυρας, απολαμβάνοντας την ταλάντωση του κορμιού στη διέλευση των οχημάτων, την μουσική του θαλάσσιου ποταμού που στροβιλίζεται χαϊδεύοντας τα τείχη των στενών του Ευρίπου, τη φρεσκάδα της θαλασσινής αλμύρας, τους γλάρους που αφήνονται στο χάδι της αέναης κίνησης του, τα θαλάσσια μονοπάτια που σχηματίζονται στην κίνηση των υδάτων του, τα ίχνη εκείνων που θέλησαν να δηλώσουν την μεταξύ τους αιώνια αγάπη, το σημείο ζεύξης της στερεοελλαδίτικης Χαλκίδας με τη νησιωτική.
Η δική μου ακινησία, η δική μου σιωπή κόντρα στη βίαιη κίνηση του μυαλού να ξετυλίξει αναμνήσεις παιδικών – εφηβικών χρόνων, να ξετυλίξει εικόνες που χάθηκαν από εκείνους που θέλησαν εκμεταλλευόμενοι τη μοναδικότητα της να σβήσουν την ιστορία της.
Βράδυ Μεγάλης Παρασκευής κι εγώ συνοδεύοντας τον ψάλτη πατέρα στην περιφορά του Επιταφίου του ναού της Ευαγγελίστριας, απολαμβάνω τη μοναδικότητα της στιγμής. Η Χαλκίδα κομμένη στα δύο με το θαλασσινό της αέρα να στολίζεται από την ομορφιά της μελωδικότητας του «Ω γλυκύ μου έαρ, γλυκύτατον μου Τέκνο….» με τ’ αναμμένα κεριά του πλήθους των πιστών που Τον συνόδευαν.
Κι οι αναμνήσεις συνεχίζουν το χορό με τη δική τους μουσική, το δικό τους ρυθμό. Αχ! πόσες φορές βλέποντας το όχημα της πυροσβεστικής σταθμευμένο έξω από το κτίριο του λιμεναρχείου δεν τρέξαμε να προλάβουμε το άνοιγμα της γέφυρας; Η επιβαλλόμενη διακοπή της επικοινωνίας μεταξύ των δύο πλευρών της, απαραίτητη για τη διέλευση των θαλασσίων οχημάτων και εμείς περιμένοντας απολαμβάναμε, την πτώση των κάγκελων, τη βασανιστικά αργή κατάβαση αυτής και τη σταδιακή εξαφάνισή της στην αγκαλιά της γης. Κι ο θαλάσσιος ποταμός ξεχείλιζε πλοίων, που υπομονετικά περίμεναν, τη στιγμή που θα επιτρεπόταν η διέλευση τους μεταξύ των δύο κόλπων. Κι εμείς ακουμπισμένοι στα κάγκελα θαυμάζαμε την ομορφιά τους, χαιρετούσαμε τους επιβάτες τους, απολαμβάναμε τον ήχο της μπουρούς ……. Αχ! πόσες φορές κρυφτήκαμε πίσω από τη μοναδικότητα της στιγμής για να δικαιολογήσουμε στους γονείς μας την αργοπορία μας;
Μα τούτες οι παιδικές αναμνήσεις απρόσμενα σταματούν στο βουβό θρήνο του. Μιλά σιωπηλά ξετυλίγοντας τη μοναδικότητα της ομορφιάς του, που χάθηκε στην προσπάθεια εκείνων να μετατρέψουν το αβαθές, στενό πέρασμα, σε κόμβο θαλάσσιας ναυσιπλοΐας.
Σεπτέμβριος του 1886 και ο Γάλλος αρχιμηχανικός Abel Gotteland τελειώνοντας τη σχεδιαγράφηση του Ευρίπου υποβάλλει δύο μελέτες – προτάσεις. Η πρώτη για την κατασκευή μόνιμης γέφυρας ύψους τριάντα μέτρων που ίσως θα διέσωζε τη μεσαιωνική ομορφιά μου και η δεύτερη, κατασκευή κινητής γέφυρας με διεύρυνση του πορθμού και εκβάθυνσή του .
Καλοκαίρι του 1890 ήταν που διέγραψαν κομμάτι της μοναδικότητας μου. Η Χαλκίδα μου αποκλεισμένη για έξι ολόκληρα χρόνια. Οι παλιορροιόμυλοί μου, οι πύργοι μου …… κι εγώ νομίζοντας πως η ανάσα του, η παύση του θρήνου του ………. μα εκείνος συνεχίζει ξετυλίγοντας το κουβάρι της άγνωστης σε πολλούς από μας ιστορίας του.
17 Απριλίου του 1896 μετά από πολλές καθυστερήσεις και αναβολές, ένας νέος κύκλος ζωής ξεκινά με τα εγκαίνια της νέας χειροκίνητης περιστρεφόμενης «Ιταλικής» γέφυρας, επιτρέποντας την επικοινωνία με τα χωριά της άλλης μου όχθης. Ναι τα τεταρτοκύκλια της ευβοϊκής και βοιωτικής πλευράς οι αναμνήσεις μου από την ομορφιά της, τη μοναδικότητά της.
Συνοδοιπόροι της σιωπής μου, της ακινησίας μου μα και του θρήνου του τα ανήσυχα ερωτήματα που δηλώνουν την παρουσία τους. Μόνος δρόμος η απαξίωση των αριστουργημάτων; Θα μπορούσαν τώρα να εκμεταλλευτούν τη δύναμη των αεικίνητων, ανήσυχων υδάτων τoυ για πράσινη ενέργεια; Θα μπορούσε, η Χαλκίδα, ακόμα και τώρα που κομμάτια της ιστορίας της, της ταυτότητάς της έσβησαν ή συνεχίζουν να αργοπεθαίνουν να ξεκινήσει τη δημιουργία νέων σελίδων για ένα μέλλον με όραμα; Κι εκείνος αντιλαμβανόμενος τη δημιουργία των σιωπηλών ερωτημάτων μου ηρεμεί, γαληνεύει χαμογελώντας, μα συνεχίζοντας το ξετύλιγμα των δικών του αναμνήσεων.
Θαρρώ το 1959 ήταν, όταν αποφάσισαν να αντικαταστήσουν την «ιταλική» γέφυρα μου, μιας και δεν εξυπηρετούσε πλέον τις ανάγκες της εποχής. Διαδρομή 63 ολόκληρων χρόνων γεμάτη αναμνήσεις καλές και κακές θα χαθούν, θα σβήσουν. Για άλλη μία φορά θα σκάψουν ανακατεύοντας τα σωθικά μου κι εγώ απλώς, ελπίζω πως αυτή θα είναι και η τελευταία φορά. 30 ολόκληρους μήνες εργάστηκαν σκληρά και το 1963 παραδίδεται στην κυκλοφορία η πρώτη διεθνώς στο είδος της συρταρωτή γέφυρα. Τι παράξενο! Ξύλινοι ήχοι στη διέλευση των οχημάτων κι εγώ απολαμβάνω τη στιγμιαία επαναλαμβανόμενη μελωδία. Περήφανος πια καμαρώνω τη μερική επιστροφή της μοναδικότητας που έσβησε τον προηγούμενο αιώνα ελπίζοντας πως θα εξακολουθώ να συνυπάρχω μαζί της για πολλά χρόνια ακόμη.
Οι πληροφορίες αντλήθηκαν από τους παρακάτω συνδέσμους.
Η ιστορία της Ιταλικής γέφυρας
Η συρταρωτή γέφυρα του Ευρίπου
Γέφυρα Χαλκίδας: Αυτή είναι η μοναδική συρταρωτή γέφυρα στον κόσμο